محمودبن محمد چغمینی کتاب مختصری در هیئت به نام «المخلص فی الهیئة» تألیف کرده که شروح بسیار بر آن نگاشته شد و از آن جمله است شرح قاضیزاده رومی که در 815ق. بنام الغ بیگ میرزا تألیف نموده است. قاضیزاده در این شرح بمشکلات کتاب توجه میکند و به رفع آن از طریق شرح مزج برمیآید. این شرح او بعدها حاشیه نیز میخورد که از آن جمله حاشیه نظامی بسطامی است . در این حاشیه عبارات قاضیزاده رومی با عبارات «قوله» آمده و سپس به توضيح آن پرداخته شده است. نظامی بسطامی از معاصرین امیرعلیشیر نوایی است و در برخی نسخ نسبت وی به صورت نظامی یا نطاقی آمده كه گویا تصحیف بسطامی باشد. آثار دیگرش «مطلع الانوار» در شرح بیست باب خواجه ؛ «حاشیه حاشیه الخطایی علی مختصر المعانی»، و «شرح اربعین» النووی که «مجمع العینین» نیز نام گرفته، و اثر حاضر میباشد. در فهرستهای پیشین دو نسخه از این اثر شناسایی شده، کتابخانه مجلس (ش 1261)، کاشف الغطاء نجف (بدون شماره). نسخه حاضر فاقد دیباچه مؤلف است و آغاز آن نسبت به نسخه مجلس افتادگیهایی در کتابت کاتب دارد.
(يادداشت توصيفی) بیشتر
سرلوح مذهب مزدوج با تاجهای متداخل به زر، لاجورد، نارنجی، قرمز، تسمهاندازی دور سرلوح شنگرف (ص 1، 13، 417)، تمام صفحات مجدول زرمحرر چندلایه، کمنداندازی زر تحریردار، سرفصلها و عنوان بابها در متن و هامش اوراق به قلم رقاع و شنگرف، برفراز اسامی خاص خطکشی شنگرف شده.
(نوع آرایش) بیشتر
از ص.۱- ۱۲فهرست مطالب با توضيحات نسخه است؛ برخي صفحات داراي حواشي است
<رساله اي مفصل در احکام ازدواج ، آداب و اخلاق مربوط به همسرداري که بنام شاه سليمان صفوي در هشت باب نگاشته شده است .باب اول ؛ در بيان فضيلت و آداب مزاوجت و آداب مباشرت و معاشرت با زنان (۵فصل) باب دويم؛ در بيان زنانيکه نکاح ايشان بجهت نسب حرام است يا مکروه است(۵فصل) باب سيم؛ در بيان اسبابيکه زنان با آنها حلال مي شوند -نکاح دايم و موقت و ملک يمين - (۵فصل) باب چهارم ؛دربيان آداب نکاح و زفاف و بيان حقوق هر يک از مردان و زنان (۹فصل) باب پنجم؛دربيان زوجات اشرف مکنونات حضرت رسالت و بعضي از احوال ايشان (۸فصل) باب ششم ؛در بيان امهات طاهرات پيشوايان ديني و ائمه طاهرين (۱۴فصل) باب هفتم ؛ در بيان خلق مادر عالميان حضرت حوا (ع) و کيفيت حصول نسل از ذريت او(۳فصل) باب هشتم ؛دربيان احکام متعلق بايشان(۱۰فصل)>
(يادداشتهاي نسخه) بیشتر
<الذريعه>: ج.۶. ص.۳۸۵
(يادداشتهاي نسخه)
عناوين و خطوط سوخت
(يادداشتهاي نسخه)
کتابنامه: ص. [۴۷۵]- ۴۸۶؛ همچنين به صورت زيرنويس
نمايه
<اهدا: کتابخانه مجلس شوراي اسلامي>
<ص.۲۳-۷۲ تفسير سوره الفاتحه/ نگاشته عبدالرزاق کاشاني؛ به کوشش محمدحسين درايتي.- ص. ۷۳- ۹۴ تفسير سوره الفاتحه/ نگاشته محمد بن حسين بن عبدالصمد (شيخ بهائي)؛ به کوشش حسين عقدايي.- ص.۹۵-۱۴۲ تفسير سوره الفاتحه/ نگاشته محمد صالح بن عبد الواسع حسيني خاتون آبادي؛ به کوشش محمد حسين درايتي.- ص. ۱۴۳- ۲۳۳ تحفه جهاني/ نگاشته علي بن محمد حسن زنوزي خويي؛ به کوشش محمد حسين درايتي.- ص.- ۲۳۴- ۳۰۶ الاربعينيات/ نگاشته شمس الدين محمد بن احمد خفري شيرازي؛ به کوشش عبدالعزيز کريمي.-ص.۳۰۷-۴۰۶ شرح دعاي صباح/ نگاشته ابراهيم اميني؛ به کوشش علي رضا هزاره.-ص.۴۰۷-۴۳۸ ترجمه منظوم حديث نورانيت/ نگاشته قطب الدين نيريزي؛ به کوشش علي رضا هزاره>
(مندرجات)