این رساله اثری در علم کیمیاست که احتمالاً بخشی از یک کتاب جامع و مفصلتر است. بنابر آنچه در دیباچه آمده، این متن فصلی از مبحث «اکسیر علماء» است که به سه قسم «حیوانات، نباتات و معدنیات» تقسیم میشود. نویسنده در این رساله تنها به بخش «معدنیات» پرداخته است؛ چرا که به زعم او، این بخش به دلیل نزدیکی طبع و سهولت در کار، برای عمل «حجر» مناسبتر است. بخش معدنیات، خود شامل بیست باب است و هر باب به اقسام مختلفی تقسیم میشود که عبارتاند از: 1. در تدبیر زیبق؛ 2. در تدبیر نوشادر؛ 3. در تدبیر زرنخ و کربیت؛ 4. در تدبیر توتیا؛ 5. در تدربیر شعر یعنی موی سر آدمی؛ 6. در تدبیر کلسها؛ 7. در تدبیر صنعت تشمیع؛ 8. در تدبیر حل مرکبات؛ 9. در تدربیر ملحها و زاجها و اجساد؛ 10. در تدبیر عقد؛ 11. در تدبیر آبهای حل کننده؛ 12. در تدبیر آبهای رنگ دهنده؛ 13. در تدبیر دهن صفره؛ 14. در تدبیر آبهای ثابت کننده؛ 15. در تدبیر تصعید هر چیز؛ 16. در تدبیر زاجها؛ 17. در تدبیر ملحها؛ 18. در معرفت میزان و قوتها؛ 19. در تدبیر و احوال اصول و حقیقت مشکلات؛ 20. در مزاوجت.
(يادداشت توصيفی) بیشتر
شناسگر:
1FC3F4C7-5C07-47DF-A318-AC0F9CE61E8E
(Guide)
نوع تزئینات:
نخودی
(رنگ کاغذ)
با رواننويس مشکي نوشته شده و بالاي برخي عبارات خط مشکي کشيده است؛ در انتها چهار برگ سفيد دارد
نام (عنوان) گوناگون:
معدنيات
توصیف:
برگ اول مرمت شده است.
(آسيبهای نسخه)
در صفحه اول با رنگ قرمز نوشته "امانت آقاي شيخ علي بخاري سياح..."
(يادداشتهاي نسخه)
<در فوائد و مضار و قيمت و تميز انواع احجار است>
(يادداشتهاي نسخه)
مجموعه ۴۱۳۸ (برگ۱۳۷- ۱۶۶)
(يادداشتهاي نسخه)
<فائده در زايجه يک تاجر - رمل ساليانه او و نيز طالع نامه وي - عناوين نانويس>
(يادداشتهاي نسخه)
<رساله اي است در کيميا در چهل باب و هر باب در چند فصل مرتب شده است>
(يادداشتهاي نسخه)
مجموعه ۴۱۳۸ (برگ۱ -۳۸)
(يادداشتهاي نسخه)
عناوين سياه- فائده در حاشيه منطق بخش خاتمه .
(يادداشتهاي نسخه)
<منظومه اي کوتاه در حدود ۵۸ بيت که درباره کيفيت ۷ اصول و قواعد علم کيميا سروده و در سال ۱۲۶۵ق نظم آن پايان يافته است>
(يادداشتهاي نسخه)
مجموعه ۲۸۴۶ (برگ۵۷- ۵۹)
(يادداشتهاي نسخه)
<رساله اي کوتاه در صنعت اکسير و کيميا و بيان صفت قصيل آن که در دو قسم تنظيم شده است ، از مولف رساله هاي متعددي در کيميا در دست است: قسم اول، در حکايت و دلايل شرعي و روايات در اقاويم و اقاويل نقلي. قسم دوم؛ در طريق حجج و براهين عقل بر صحت آن
(يادداشتهاي نسخه) بیشتر
<نسخه هاي خطي فارسي>: ج.۱. ص.۶۳۲
(يادداشتهاي نسخه)
<مجلس>: ج.۳۶. ص.۹۸
(يادداشتهاي نسخه)
<الذريعه>: ج.۱۸. ص.۱۹۸
(يادداشتهاي نسخه)
مجموعه ۲۸۴۶ (برگ ۱- ۴۴)
(يادداشتهاي نسخه)
<ر ادامه رساله فوائد ، مطالب و دستور العملهاي متعددي در کيميا و اکسير بطور متفرق آمده و اشعاري در اين علم نيز منسوب به اين اشخاص ديده مي شود ، شمس مغربي ، شاه نعمه الله ولي، ابن ولد(۲۸بيت)، حکيم، علي (ع)، علي مقراطي>
(يادداشتهاي نسخه)
<رساله اي متوسط در اصول و مباني کيميا که در شرح رساله اي در کيميا تاليف "بيون برهمي هندي"نگاشته شده و در عوض دو هفته در ذيقعده ۷۴۴ق در شهر قاهره پايان يافته است >
(يادداشتهاي نسخه) بیشتر
<دانشگاه تهران>: ج.۳. ص.۹۷۳
(يادداشتهاي نسخه)
<الفبايي آستان قدس>: ص.۳۰۵
(يادداشتهاي نسخه)
عناوين ونشانيها شنگرف، صفحات مجدول زر و سياه، سرلوح کوچک مستطيلي لاجوردي عنوان رساله و نقش و گل و بوته زر، تحشيه و تصحيح در هامش صفحات ، نسخه پاکيزه و نفيس است ، نسخه حاضر با نسخه اصل مقابله شده است
(يادداشتهاي نسخه)
رساله اي نسبتا مفصل در اسرار علم کيميا که در يک مقدمه و پانزده باب تنظيم شده است، در ابتداي هر باب خطبه و ديباچه مستقلي آمده است: مقدمه در اصطلاحات و دلايل. ۱. رکن اعظم اين فن.۲.حجر اعظم.۳.اصطلاحات حجر اعظم.۴.الوان احجار حمره.۵. تلطيف و تصفيه حجر.... ۱۰.تحمير خبل الغسب دمع البول...۱۵. طريق عين الحکمه
(يادداشتهاي نسخه) بیشتر
<نسخه هاي خطي فارسي>:ج.۱.ص.۶۲۲
(يادداشتهاي نسخه)
<دانشگاه تهران>:ج.۱۱.ص.۲۰۸۶
(يادداشتهاي نسخه)
<الذريعه>:ج.۱۲.ص.۱۵۸
(يادداشتهاي نسخه)
<مجلس>:ج.۳۶.ص.۱۴۱
(يادداشتهاي نسخه)
عناوين و خطوط سياه، تصحيح درهامش صفحات
(يادداشتهاي نسخه)
